तरकारी मूल्य ६० प्रतिशतसम्म बढ्यो स्टल भाडामा दलाली

http://epaper.ekantipur.com/showtext.aspx?boxid=145728734&parentid=23640&issuedate=2572012

http://epaper.ekantipur.com/showtext.aspx?boxid=15152546&parentid=23643&issuedate=2572012 Link: http://epaper.ekantipur.com/epaperhome.aspx?issue=2572012 Link: http://epaper.ekantipur.com/epaperhome.aspx?issue=2572012 तरकारी मूल्य ६० प्रतिशतसम्म बढ्यो स्टल भाडामा दलाली लोकमणि राई काठमाडौ, श्रावण १० - पहुँचवालाले कालिमाटी तरकारी बजारमा ४ हजारमा स्टल लिएर ७० हजार रुपैयाँसम्ममा अर्कैलाई भाडामा लगाउँदा तरकारीको मूल्य ६० प्रतिशतसम्म बढेको ब्रिफिङपछि मुलुकका प्रशासनिक प्रमुख महँगी नियन्त्रण गर्न कस्सिएका छन् । करिब ११ महिनायता तरकारीको मूल्य ६० प्रतिशतसम्म बढेपछि मुख्य सचिव माधव घिमिरे महँगी रोक्न कस्सिएका छन् । उनले गत बिहीबार आफू अध्यक्ष रहेको सरकारको केन्द्रीय अनुगमन समितिको बैठक राखी कृषि सचिव नाथुप्रसाद चौधरीलाई तरकारी महँगी र वाणिज्य तथा आपूर्ति सचिव लालमणि जोशीलाई खाद्यान्न महँगी नियन्त्रणका लागि पहल गर्न निर्देशन दिएका छन् । गरिबलाई राहत दिने नाराका साथ प्रधानमन्त्री बनेका बाबुराम भट्टराईको ११ महिने कार्यकालमा तरकारीको मूल्य ६० प्रतिशतसम्म र खाद्यान्नको मूल्य ५३ प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको छ । त्यसलाई रोक्न घिमिरेले आपूर्तिसचिव जोशीलाई पनि खाद्यान्नको मूल्य नियमति संकलन र बजार अनुगमन गर्न निर्देशन दिएका हुन् । निर्देशन लगत्तै कृषि सचिव चौधरीले मन्त्रालयको सम्बन्धित महाशाखा र वाणिज्य आपूर्ति सचिव जोशीले वाणिज्य तथा आपूर्ति व्यवस्थापन विभागलाई बजार अनुगमनमा कडाइ गर्न निर्देशन दिएका छन् । कृषि प्रवक्ता हरि दाहालले तरकारी बजार अनुगमन र स्टल भाडा विवरण संकलन सम्बन्धी काम भइरहेको बताए । 'काम भइरहेको छ तर त्यसमा कति प्रगति भयो त्यो सम्बन्धित महाशाखालाई सोध्नुपर्छ,' उनले भने । वाणिज्य तथा आपूर्ति प्रवक्ता दीपक सुवेदीले विभागलाई बजार अनुगमन र मूल्यसूची संकलनमा कडाइका साथ गर्न निर्देशन दिएको बताए । समितिको बैठकमा गृहसचिव बाहेक बजारसँग सम्बन्ध राख्ने मन्त्रालयका सचिव, सुरक्षा निकायका प्रमुख, बजार अनुगमनसँग सम्बद्ध विभागका प्रमुख, उपभोक्ता अधिकारकर्मी लगायतका पदाधिकारी उपस्थित थिए । घिमिरेले महँगी नियन्त्रणका लागि सबैलाई प्रभावकारी भूमिका खेल्न निर्देशन दिएका थिए । उच्च सरकारी स्रोतका अनुसार बैठकमा नाफाका लागि एउटाले भाडामा लिएको स्टल अर्कोलाई र अर्कोले पनि अर्कैलाई भाडामा दिँदा, 'गुन्डागर्दी भत्ता', युनियन र सहकारीको दादागिरी लगायत कारण तरकारीको मूल्य असामान्य रूपमा बढेको बि्रफिङ मुख्य सचिव घिमिरेलाई गरिएको थियो । 'त्यसपछि मुख्य सचिवले कडाइका साथ तरकारी बजार अनुगमन गर्न र तरकारी स्टल भाडामा लिने व्यक्ति र स्टल सञ्चालन गर्ने व्यक्तिको सम्पूर्ण विवरण १५ दिनभित्र पेस गर्न कृषि सचिवलाई निर्देशन दिनुभयो,' स्रोतले भन्यो । स्रोतका अनुसार भाडामा लिने व्यक्तिले नै स्टल सञ्चालन गरेको नपाइए त्यस्तो स्टल खाली गराएर वास्तविक व्यापारीलाई दिने घिमिरेको योजना छ । कालिमाटी तरकारी बजारका वरिष्ठ बजार सञ्चालन अधिकृत मनोज धितालका अनुसार त्यहाँ ८६ वर्ग फिटको खुद्रा/होलसेल स्टल सञ्चालन गर्न ठाउँ हेरेर मासिक भाडा ४ हजारदेखि ४ हजार ५ सय रुपैयाँ पर्छ । तर त्यसरी भाडामा स्टल पाउने व्यक्तिले अर्को व्यक्ति र अर्कोले पनि अर्कै व्यक्तिलाई स्टल भाडामा लगाउँदा एउटा स्टलको भाडा मासिक ७० हजार रुपैयाँसम्म पुग्ने तरकारी व्यवसायीहरू बताउँछन् । 'भाडामा मनपरीतन्त्र छ,' एक व्यापारीले भने, 'पहुँच र प्रभावका आधारमा एउटा व्यक्तिले स्टल भाडामा पाउँछ र उसले अर्कोलाई भाडामा लगाउँछ । अर्कोले पनि अर्कोलाई र त्यसले पनि अर्कैलाई स्टल भाडामा लगाउँदा वास्तविक तरकारी व्यापारीले एउटा स्टलको भाडा ७० हजार रुपैयाँसम्म तिर्नुपर्छ ।' कालिमाटी तरकारी बजारले १४ सटर, ४ रेस्टुरेन्ट र १ फलफूल पसल सहित ४ सय ५२ स्टल भाडामा लगाएको छ । त्यसमध्ये २ सय ९६ होलसेल स्टल, ६९ खुद्रा व्यापार स्टल, ४३ माछा स्टल/पसल र २५ सहकारी छन् । तरकारी बजारका निर्देशक अर्जुनप्रसाद अर्यालले अन्य केही स्टल भाडामा लगाउन बाँकी रहेको जानकारी दिए । भाडासम्बन्धी सम्झौताअनुसार एउटा व्यक्तिले भाडामा लिएको स्टल अर्कोलाई फेरि भाडामा दिन पाइँदैन । तर प्रमाणका अभावमा नाफाका लागि अर्को व्यक्तिलाई भाडामा दिएको थाहा भए पनि केही गर्न नसकेको धितालले बताए । 'हामीसँको सम्झौताअनुसार स्टल भाडामा लिएको व्यक्तिले अर्को व्यक्तिलाई भाडामा दिन पाउँदैन,' उनले भने, 'तर अर्को मानिस किन राखेको भनेर सोधे काम गर्ने मान्छे भन्ने जवाफ दिन्छन् । के देखिए अर्को मानिसलाई भाडामा देखिएको मान्ने ? कानुन नभएकाले थाहा पाएर पनि केही गर्न सकेनौं ।' प्रकाशित मिति: २०६९ श्रावण १० ०९:४२ Link: http://www.ekantipur.com/nep/2069/4/10/full-story/351761.html